Tijdschrift voor de politie

Toen er nog nauwelijks sprake was van internet was piraterij eenvoudiger te duiden – en te bestrijden. Cd’s en video’s werden gekopieerd en verhandeld zonder dat er auteursrechten werden betaald. De illegaliteit hierbij was evident.
 

Maar, wanneer spreek je momenteel van piraterij? Maak ik me al schuldig aan piraterij als ik muziek download van internet die me gratis wordt aangeboden? Kuik windt er geen doekjes om: ‘Je mag niet downloaden uit evident illegale bron’, stelt hij. De wetgeving is hier echter, volgens Kuik, niet ondubbelzinnig in. ‘Software en games mag je niet downloaden uit illegale bron, ook niet voor privégebruik, stelt de wet. Films en muziek mag je wel uit illegale bron downloaden, maar alleen voor privégebruik en zonder commercieel oogmerk.’ Het dubbelzinnige is echter, aldus Kuik, dat als je films of muziek illegaal download, je daar vrijwel altijd een – indirect – commerciële bedoeling mee hebt, namelijk het uitsparen van het geld voor een legale download, cd of dvd. ‘Met een dergelijke wetgeving maak je handhaving wel heel lastig tot vrijwel onmogelijk’. Helderheid is dus geboden als je behoorlijk wilt kunnen handhaven, stelt Kuik.
 

Dit is een – belangrijke – zaak waar BREIN zich hard voor maakt; heldere, handhaafbare wetgeving op het punt van illegaal downloaden.

BREIN heeft een eigen, volledig private, opsporingsfunctie. ‘We weten natuurlijk wat de opsporingsprioriteiten op ons vakgebied zijn bij de politie, daar hebben we ook overleg over’, aldus Kuik. ‘Als we iets tegenkomen waarvan we weten dat de politie, of de ECD dat wil doen, dan zoeken we contact’. Vaak gaat het dan om georganiseerde criminaliteit, meestal piraterij met ‘schijfjes’, aldus Kuik. Ook wordt BREIN door de politie gevraagd op te treden als expert. ‘Als er bijvoorbeeld een illegale hennepkwekerij wordt opgerold en men stuit op illegale kopieerapparatuur dan gaat er een belletje naar BREIN en wordt ons gevraagd een oordeel te komen geven.’
BREIN heeft uiteenlopende deskundigen in huis; er zijn mensen uit de strafrechtelijke handhaving (politie, marechaussee), it’ers en juristen; in totaal 12 mensen. ‘We sporen dus ook veel zelf op, want de gewone politie haakt nog altijd snel af als het gaat om criminaliteit op het internet, en de speciale diensten, zoals het Team High Tech Crime in Driebergen hebben veel taken en weinig mensen.‘

Tim Kuik is een auteursrechtjurist in hart en nieren die al een kleine dertig jaar in het vak zit, zowel in Nederland als internationaal. Als internationaal auteursrechtjurist bewaart hij vooral goede herinneringen uit de tijd dat het IJzeren Gordijn neerging en de voormalige Oostbloklanden in contact kwamen met de westerse samenleving. ‘Voor wat betreft westerse producten kenden ze in die landen alleen maar – staatgesteunde – illegale industrie. En bij het neergaan van het IJzeren Gordijn zag je een enorme opbloei van het private initiatief. Veel piraterij, maar ook mensen die een legale zaak wilden opbouwen. Daar moest wetgeving voor komen en opsporing voor worden ingericht. Dan zag je van die aggenebisj bedrijfjes met twee man in een achterkamertje uitgroeien tot echte legale bedrijven met verschillende werknemers. Dan zag je dat je bijdroeg aan het scheppen van structurele werkgelegenheid. En dat gaf geen slecht gevoel.’

De website van Stichting BREIN is: www.anti-piracy.nl