Cathy Lanier is de verpersoonlijking van de American Dream in een politieorganisatie. Zij groeide op in een arme buurt in een voorstad van Washington DC. Na de scheiding van haar ouders in haar vierde levensjaar, leefde zij met haar moeder en broers van voedselbonnen en liefdadigheid. In een interview met de Washington Post grapte zij: “Als we door de kerk gedoneerd, ongetiketteerd blikvoer kregen, deden mijn broers en ik een wedstrijdje wie kon raden wat er in zat.” Als relatief groot en dik meisje leerde ze op jonge leeftijd zich op straat te verdedigen en te overleven. Hoewel ze goed kon leren, begon ze op haar 13de te spijbelen. Ze hing rond op straat en werd een jaar later zwanger. Ze besloot het kind te houden, trouwde en scheidde twee jaar later na een desastreus huwelijk. Ze was toen 16 jaar, woonde met haar zoontje opnieuw bij haar moeder en stond nu zelf in de rij voor voedselbonnen en liefdadigheid.
Op haar 23ste trad Cathy Lanier toe tot het hoofdstedelijke politiekorps. Ze liep als beat officer vier jaar op straat en werd in 1994 bevorderd tot brigadier. Vanaf dat moment nam haar carrière een vlucht. Naast haar werk studeerde zij aan een tweetal universiteiten en behaalde evenzovele masters-graden. Na diverse promoties werd ze eind 2006 -slechts 12 jaar na haar bevordering tot brigadier- aangesteld als korpschef in Washington DC. Deze benoeming kwam voor velen als een verrassing. Ook voor de nieuwe korpschef zelf. Zij waarschuwde de burgemeester: “Daar ga jij grote problemen mee krijgen, want ik ben een vrouw en bovendien wit.” Het hoofdstedelijke politiekorps is namelijk voor 61% zwart. Haar benoeming door de -overigens zwarte- burgemeester leidde inderdaad tot het nodige tumult. Dit werd versterkt toen Lanier binnen één jaar een reorganisatie aankondigde, waarbij zij een drietal zwarte plaatsvervangend-korpschefs degradeerde tot onderdeelschefs. Lanier verdedigde zich door te stellen dat zij concrete resultaten verwacht van haar leidinggevenden: “Als deze uitblijven word je gedegradeerd, wit of zwart.” Bovendien vond ze de korpsleiding met twee zwarte en vier witte plaatsvervangers goed in balans. Op een enkele beroepsprocedure na is de kritiek inmiddels verstomd.
“Eén van de belangrijkste politietaken is het investeren in de relatie met het publiek,” zegt Lanier. Als districtschef introduceerde zij destijds het Community Policing-concept binnen het Washingtonse politiekorps. Nu organiseert zij als korpschef enkele keren per jaar een All Hands on Deck-actie. Het voltallige executieve personeel wordt dan gedurende 48 uur, in 12-urige dienstverbanden, geüniformeerd de straat op gestuurd. De belangrijkste doelstelling is het contact maken met het publiek. Het feit dat tijdens deze actiedagen ook enkele honderden aanhoudingen worden verricht is mooi meegenomen, maar bijvangst. Lanier gaat zelf mee de straat op: “Ik vraag mijn mensen nooit iets te doen wat ik zelf niet zou doen.” Meestal neemt ze dan een groep aspiranten mee om hun het goede voorbeeld te geven. Ze spreekt burgers aan, vraagt hoe het met de veiligheid in hun buurt is gesteld en deelt visitekaartjes mèt mobiel nummer uit. Ze drukt mensen op het hart om haar daadwerkelijk te bellen als het nodig is. Het feit dat ze ondanks 9000 uitgereikte kaartjes slechts 6 keer is gebeld, stelt haar niet teleur: “Het gaat om het signaal dat je er door afgeeft.” Haar All Hands on Deck-programma wordt door sommige criticasters afgedaan als een PR-stunt. Lanier: “Natúúrlijk is het een PR-stunt. Sommige collega’s snappen niet dat PR een belangrijk onderdeel uitmaakt van het politiewerk. Zonder legitimiteit onder de bevolking bereik je niets!” Volgens Lanier is het met 15% gestegen oplossingspercentage van moord te danken aan de verbeterde relatie met het publiek.
Cathy Lanier heeft aanzien binnen het korps. Ze heeft haar sporen op straat verdiend en staat bekend als een zeer harde werker. Haar grootste uitdaging is het veranderen van de bedrijfscultuur: “Mijn korps is te traditioneel en te hiërarchisch. Ik wil dat uitvoerenden zich uitspreken en hun mening geven.” Voor haar informatievoorziening vertrouwt ze derhalve niet uitsluitend op de geëigende kanalen. Regelmatig belt ze individuele rechercheurs om te vragen naar de voortgang in een onderzoek. Leidinggevenden roept zij vervolgens ter verantwoording. En dat gebeurt niet vrijblijvend.
Bij het afscheid vraag ik haar hoe lang ze zal aanblijven als korpschef. Ze lacht: “De gemiddelde doorlooptijd van korpschefs in de Verenigde Staten is 2½ jaar, dus statistisch heb ik nog enkele maanden. Lang genoeg voor de Pearls in Policing!”