Adelmund heeft gelijk, maar wat moet je ermee? Relatiebemiddeling is niet direct een kerntaak van de politie. Je ziet de wijkagent al voor je: 'Zeg, Herman, Samir of Dwight ken jij Maaike al, of Mariam?' De observatie van Adelmund onderstreept wel dat allerlei ontwikkelingen die niks met het politiewerk te maken hebben, het succes van de politie sterk beïnvloeden.

 

Neem de Wet Investeren in Jongeren die door Ahmed Aboutaleb is bedacht toen hij nog staatssecretaris van Sociale Zaken was. De bedoeling van de wet is uiterst sympathiek. We moeten jongeren niet afschepen met een uitkering, we moeten investeren in hun toekomst. Daarom is het devies dat elke jongere tot 27 jaar of een baan moet hebben of een opleiding moet volgen. De praktijk is weerbarstiger.

Sinds de invoering van de Wet Werk en Bijstand zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de bijstand. Gemeenten hebben een financiële prikkel gekregen om cliënten zo snel mogelijk uit de uitkering te laten stromen. Ze krijgen namelijk een vaste hoeveelheid geld. Weten ze het aantal uitkeringsgerechtigden te drukken, dan houden ze geld over. Van een afwachtende houding van de sociale diensten is in de meeste gemeenten dan ook geen sprake meer.

Zo wordt er in veel gemeenten gewerkt met de Work First-aanpak. Wie zich meldt voor een uitkering moet gelijk twintig uur per week aan de slag om werkervaring op te doen of een sollicitatietraining te volgen. Na dit eerste ontluisterende gesprek komen veel cliënten niet meer terug. Het merendeel zoekt zelf wel een baan, maar een onbekend deel zoekt liever zijn heil in wat hosselen. Ze verdwijnen uit het zicht van de sociale dienst, maar niet per se in het zicht van de politie. Zo verging het ook een vriend van mij. Hij liet zich afschrikken door de mevrouw aan de balie. Uiteindelijk leefde hij in een kelderbox en dealde wiet. Pas later is het gelukt om hem toch weer naar de sociale dienst te krijgen. Nu studeert hij aan de Pabo om onderwijzer te worden.

Veel wethouders vrezen dat door de Wet Investering Jongeren veel meer jongeren zich niet eens meer melden bij de sociale dienst. Ze weten dat ze toch geen uitkering kunnen krijgen. Het gevolg is dat de sociale dienst ze ook niet meer kan helpen om aan een baan of een opleiding te komen. De impliciete boodschap van de wet is dat jongeren het zelf maar moeten uitzoeken. De naam van de wet is dan ook een gotspe. Hij komt rechtstreeks uit het universum van 1984 van George Orwell. Daar was de belangrijkste taak van het Ministerie van Waarheid om leugens te verspreiden. Hoe kan je een wet Investeren in Jongeren noemen als je tegelijkertijd een bezuiniging inboekt van 180 miljoen op de uitkeringen.

Het streven is om de wet 1 juli 2009 in werking te laten gaan. In een tijd van oplopende jeugdwerkloosheid zullen tienduizenden schoolverlaters een aanbod van de gemeente moeten krijgen. Dat wordt geen maatwerk meer. Gemeenten zullen hun best doen om zoveel mogelijk jongeren buiten de deur te houden. Als de wet erdoor komt, zal dat voor de politie veel extra werk opleveren. Niet omdat jongeren dan uit armoede maar gaan stelen; dat is te simpel. Wel omdat jongeren die geen enkele aansluiting hebben bij maatschappelijke instituties als een school of een werkgever, eerder uit de bocht vliegen. Het effect van de wet zal zijn dat jongeren eerder meer dan minder op straat zwerven. Als de politie wil voorkomen dat ze de komende jaren zich alleen nog maar met jongerenwerk bezig is, moet de politietop zich nu in klare taal uitspreken tegen de Wet Investeren in Jongeren.