'Een bonnetje in de VARA-gids', is het droge antwoord op de vraag hoe hij bij de politie kwam.
'Ik had genoeg van school, wilde al langer bij de politie en vond dat het juiste moment. Ik vulde in dat ik naar de politieschool wilde en kon op gesprek komen. Degene die mijn tests met me besprak, vond dat ik eerst maar mijn middelbare school moest afmaken en daarna naar de politieacademie. Hoewel ik me gevleid voelde, kon ik toch uitleggen dat dat nou juist níet de bedoeling was. Mocht ik toch alsnog naar de politieschool, in Amsterdam.'

Waarom wilde je bij de recherche?

In uniform had ik als stage een paar weken meegelopen met wat toen 'kleine criminaliteit' werd genoemd, winkeldiefstallen, kleine inbraakjes en zo... dat vond ik wel interessant. Bovendien was er toentertijd iets merkwaardigs in de organisatie: mensen werden al heel jong bevorderd. Je kon met acht dienstjaren al brigadier worden. Maar als je later in de rang van brigadier bij de recherche wilde gaan werken, moest je zo snel mogelijk naar de recherche. Als je daar nog nooit had gezeten en je wilde brigadier worden bij de recherche dan kon je dat wel vergeten. Het was dus ook een beetje ingegeven door de systematiek van de organisatie.

Je werd dus aangenomen bij de recherche, liep stage bij Moordzaken – wat erg goed beviel –, werkte dik twee jaar bij Vreemdelingenzaken – dat was wat minder interessant – en kon uiteindelijk terecht bij je stageplaats. Hoe kwam je uiteindelijk bij de FBI terecht voor de opleiding als profiler?

Eind jaren tachtig kwam een aantal Nederlandse politiemensen achter een nieuw fenomeen in Engeland: misdaadanalyse. Voor die tijd bestond dat nog niet gestructureerd in Nederland. Er werd een voorstel gemaakt om dit nieuwe fenomeen te introduceren, waarbij er meteen ook werd gedacht aan automatisering – het was de tijd van de eerste computers. Het ministerie van Economische Zaken wilde dit project wel financieren. In diezelfde tijd speelde de ontvoering van Ahold-directeur Heijn. Eigenlijk hebben de fouten die bij dat onderzoek zijn gemaakt, het zonder de vereiste deskundigheid laten maken van een daderprofiel , ertoe geleid dat iemand het heldere idee kreeg – op basis van de succes stories die ze uit de States maar hoorden over profiling – om iemand naar de bron te sturen om te kijken hoe ze dat daar dan aanpakten.

In 1991 kwam je terug uit de States, bleef je na 'de FBI' in Amsterdam werken?

Nee, men wilde dat mijn kennis voor de hele Nederlandse politie ter beschikking kwam. Ik werd gedetacheerd bij de CRI, toen nog aan de Raamweg in Den Haag. In 1994 werd dat een vast dienstverband.

Zijn er in Nederland nog meer mensen die deze opleiding hebben gevolgd?

Nee, zelfs in Europa ben ik de enige. De FBI was erg terughoudend met het uitnodigen van 'buitenstaanders'. In mijn groep zaten twee Canadezen, twee Australiërs en drie Amerikanen. De opleiding is trouwens gestopt nadat ik hem had afgerond: de FBI heeft ’m geschrapt.
Dat wil niet zeggen dat ik de enige profiler ben, het is geen beschermde titel. Er zijn meer mensen die zich als zodanig presenteren, dat gebeurt regelmatig. Vaak zijn dat psychologen. Zij missen echter de forensische deskundigheid en kennis van rechercheonderzoek, een vaak onderschat fenomeen.

Leiden jullie zelf mensen op?

Ja, ik heb in 1993 met de mensen die de FBI-opleiding hebben gevolgd een Education Commitee gevormd. We verzorgen een eigen opleiding, die drie jaar duurt. Dan gebeurt niet meer op een centrale plek, maar bij elk van de FBI-opgeleide profilers afzonderlijk. Als ze de opleiding met goed gevolg hebben doorlopen, zijn ze door onze organisatie erkende en gecertificeerde profilers.

Door allerlei populaire series en films heeft het vak een romantisch tintje gekregen. Merk je daar wel eens wat van en zo ja, hoe dan?

Ik geef les op verschillende universiteiten, vooral aan criminologiestudenten en daar weet ik wel dat ik niet alleen spannende verhalen moet vertellen. Meestal maak ik al heel snel duidelijk dat ik niet met mijn handen aan mijn slapen en mijn blik op oneindig over een pd loop, maar dat het veel bureauwerk met zich meebrengt. Als ik ze niet ontmoedig, staan ze rijen dik voor een stageplaats….

In de pers krijgen politie en andere deskundigen, zoals collega's van het NFI er soms danig van langs. Hoe werkt dit terug op je eigen vak?

Ja, het is in dit vak zo: je kunt het honderd keer goed doen en men vindt het gewoon, maar doe je het een keer fout dan wordt dat je zeer lang nagedragen. Na 'Putten' en 'Schiedam' komen er veroordeelden die hiervan gebruik willen maken en in radioprogramma's vertellen dat er bij hun zaak ook allerlei fouten zijn gemaakt. Zelfbenoemde deskundigen roepen dat er van alles fout gaat tijdens moordonderzoeken… en de media nemen dat vaak kritiekloos over.

Is daar iets aan te doen?

Nee, ik denk dat de meeste media helemaal niet geïnteresseerd zijn in het ware verhaal.

Wat vind je een tekortkoming binnen de politieorganisatie, wat zou je veranderd willen zien?

Zelfkritiek is niet onze sterkste kant. Daarin mogen we nog wel wat groeien.