Geweld herkennen in complexe scheiding

Helga Smet & Valerie Swennen (2025). Geweld herkennen in complexe scheiding. Inkijken bij het
geïnstrumentaliseerde kind. Antwerpen/’s-Hertogenbosch: Gompel&Svacina, ISBN 9789463715911

In deze toegankelijke uitgave bundelt Helga Smet haar jarenlange praktijkervaring als erkend bemiddelaar en coach bij complexe scheidingen met de persoonlijke en professionele stem van Valerie Swennen, hoofdinspecteur van politie en expert intrafamiliaal geweld in België. Smet laat zien hoe geweld in scheidingen zich vaak vermomt in communicatie, interactie en ouderschap; Swennen beschrijft vanuit het kindperspectief de lang niet altijd goed zichtbare schade van loyaliteitsconflicten en manipulatie. Die schade kan jaren doorwerken. Dit boek is ook relevant voor politieprofessionals. Het nodigt uit om met andere ogen te kijken naar relationele dynamieken en biedt praktische handvatten om risico’s vroegtijdig te signaleren en veiligheid te borgen, steeds in het belang van het kind. Daarmee sluit het nauw aan bij de politietaak in het (vroegtijdig) herkennen en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Belangrijk is de ontmythologisering van de ‘vechtscheiding’: Smet en Swennen maken duidelijk dat niet elke conflictueuze breuk hetzelfde is. Zij onderscheiden drie fundamenteel verschillende dynamieken die in de praktijk richting geven: (1) hoogconflictueus ouderschap zonder structureel geweld; (2) geweld tijdens de scheiding, wanneer de breuk zelf tot escalaties leidt; en (3) voortgezet geweld na de scheiding, zoals stalking, intimidatie of dwingende controle. Deze typologie helpt om onderliggende patronen en kindrisico’s beter te herkennen en passende interventies te kiezen.

Belangrijk: naast psychisch, emotioneel en economisch geweld komt fysiek geweld nadrukkelijk in beeld, met name waar escalaties tijdens of na de scheiding uitmonden in bedreiging of daadwerkelijke fysieke grensoverschrijding. Het boek positioneert dat fysieke geweld binnen een bredere geweldsdynamiek, waarin dwingende controle en ongelijkwaardigheid vaak het patroon bepalen, precies de signalen waar politie en partners alert op moeten zijn.

De kracht van dit boek zit in de combinatie van deskundige uitleg over complexe scheidings- en geweldsdynamieken en de persoonlijke getuigenis van een kind dat in zo’n situatie is opgegroeid. Theorie en praktijk komen daardoor op een toegankelijke, maar niet oppervlakkige manier samen. Voor politiemedewerkers is dit bijzonder waardevol. Het boek laat zien welke signalen vaak worden gemist en hoe professionals eerder kunnen ingrijpen om kinderen en ouders te beschermen. Daarmee is het een relevant en praktisch hulpmiddel voor iedereen binnen de politie die te maken heeft met huiselijk geweld en complexe scheidingen.