Wie bewaakt de bewakers? Robocop en de rechtsstaat

0

Hoe kan de technologisering van de politie op transparante wijze vorm krijgen in een democratische rechtsstaat? Op 29 januari houden het Tijdschrift voor de Politie en ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat een debat over technologisering in de rechtshandhaving.

Nieuwe, revolutionaire technieken doen in rap tempo hun intrede in de rechtshandhaving. Binnen de Nederlandse overheid bestaan al tientallen projecten waarin big data op geavanceerde wijze worden geanalyseerd. Met zulke technieken worden onder andere makers van kinderporno, drugshandelaren en fraudeurs getraceerd. Om hun effectiviteit te garanderen, worden deze technieken niet altijd openbaar  gemaakt. Maar hoe garandeer je dat deze technieken betrouwbaar en neutraal zijn en worden ingezet? Zijn ze voor manipulatie vatbaar? Wie controleert dat?
De Nederlandse politie gaat robottechnologie inzetten in online contacten met burgers, onder meer om het aangifteproces te ondersteunen. In Dubai en China zijn al interactieve robots werkzaam die door middel van gezichtsherkenning winkelcentra en toeristenattracties beveiligen. Het plan in Dubai is om in 2030 een kwart van de politiemedewerkers uit robots te laten bestaan, die ook kunnen achtervolgen en arrestaties uitvoeren.

Wetgeving loopt achter
Technische ontwikkelingen gaan snel en worden door criminelen volop ingezet. Om criminelen te blijven vangen, moeten politie en justitie deze technieken ook gebruiken, maar het verkrijgen van de bevoegdheden daarvoor verloopt traag. Wetgeving loopt altijd achter op de praktijk, maar in dit geval bemoeilijkt het de rechtshandhaving. Op het moment dat bevoegdheden voor het inzetten van een bepaalde techniek worden toegekend, hebben criminelen alweer een volgende techniek opgenomen in hun arsenaal. Hoe zorgen we ervoor dat politie en justitie criminelen bijhouden of zelfs een stap voor zijn? Welke aanpassingen in de besluitvormingen zijn daarvoor nodig? En hoe transparant kun je zijn als de technieken steeds ingewikkelder worden?

Robots en sociaal krediet
Aan de andere kant liggen er met groeiende technologisering ethische en juridische dilemma’s op de loer. Het inzetten van robots die in China door middel van gezichtsherkenning straten en gebouwen beveiligen, heeft verstrekkende gevolgen voor burgers. Het overtreden van relatief kleine regels, zoals het voetpad oversteken als het licht nog rood is, leidt tot strafpunten. Voldoende strafpunten kunnen betekenen dat je als burger het recht op een woning in een bepaalde stad verliest of niet meer in aanmerking komt voor een lening. ‘Criminele’ activiteiten worden stevig gekoppeld aan sociaal krediet en je deelname in de maatschappij. Is dat een ontwikkeling die Nederland ook voordelen brengt en voor een veiliger samenleving zorgt? In de bijeenkomst van 29 januari debatteren we bij ProDemos in Den Haag over al deze zaken op het snijvlak van rechtshandhaving en democratie.

Debatteer mee op 29 januari

Wie bewaakt de bewakers? Robocop en de rechtsstaat.

Entree                  Gratis (consumpties zijn voor eigen rekening)
Locatie                 Hofweg 1H, 2511 AA Den Haag
Aanmelden          www.prodemos.nl/politie
Programma

19:30-20:00
Inloop.

20:00-20:10
Welkom door moderator en hoofdredacteur van het Tijdschrift voor de Politie Jaco van Hoorn.

20:10-20:45 Lagerhuisdebat.
Hoe ver kan en mag de politie gaan met het inzetten van digitale instrumenten?
Met een inleiding van:

  • Hans de Zwart, directeur van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom.
  • Frank Smilda, sectorhoofd Dienst Regionale Informatie Organisatie bij de politie.

20:45-21:00
Verdiepend interview met Bart Jacobs, onder meer hoogleraar Digital Security aan de Radboud Universiteit en lid van de Cyber Security Raad.

21:00 – 21:20 Lagerhuisdebat.
Wat zijn de politieke en maatschappelijke consequenties van de technologisering van de politie?
Met een inleiding van:

  • Kathalijne Buitenweg, Tweede Kamerlid en vice-fractievoorzitter (GroenLinks). 

21:20-21:30
Afronding debat door moderator Jaco van Hoorn.

Meld u aan op www.prodemos.nl/politie

Dit debat is een initiatief van hoogleraar Forensic Business Studies aan de Nyenrode Business Universiteit Bob Hoogenboom en Peter Klerks, adviseur bij het Openbaar Ministerie en lector Criminaliteitsbeheersing en Recherchekunde aan de Nederlandse Politieacademie

Over Auteur

Reageer